کارکردهای رهایی‌بخشِ «یاد رنج متعالی» در رویارویی با رنج‌‌های انسانِ معاصر

نوع مقاله: تخصصی

نویسنده

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

چکیده

این مقاله، با عطف توجه به الاهیات عملیِ سنتِ شیعی و جایگاه «رنج وجودی» در آن، می‌‌کوشد مدلی از هویت مشترک دینی و انسجام اجتماعی مبتنی بر «یاد رنج وجودی» در درون و در میان ادیان ابراهیمی و حتی غیرابراهیمی را پیشنهاد نماید. رنج وجودی و رهایی‌بخش که نمونۀ تاریخی آن را می‌‌توان در آلام پیامبر خاتم9 و اهل بیت: مشاهده کرد رنجی است خاتم و کمال‌یافته (به‌لحاظ تاریخی) که کمال آ ن را می‌‌توان در چهار عنصر اجتماعی بودن، عقلانی‌بودن، احساسی‌بودن، و وجودی‌بودن مشاهده کرد. یاد چنین رنجی که در گذشته رخ داده، می‌تواند راهی باشد مشترک، برای همزیستی اجتماعی و بین الادیانی در زمان کنونی، برای دوری گزیدن و رهایی از رنج‌‌های انسانی در حال و آینده، و برای تقریب افق‌‌های مشترک معنایی از زندگی.



[i]. این مقاله، که ثمرۀ مطالعات نویسنده در دانشگاه ویرجینیای آمریکا (در سال 2008ـ 2009) است، با اساتید مختلف در دپارتمان دین‌‌شناسی، همچون عبدالعزیز ساشادینا(اسلام‌شناس)، پیتر اکس (استاد در فلسفه یهودی)، پُل جونز (استاد در الاهیات لیبرال)، لَری بوشارد (استاد در ادبیات و الاهیات تراژیک)، کیون هارت(استاد در پدیدارشناسی)، چارلز متیوز (استاد در اخلاق و الاهیات سیاسی)، و برخی از اساتید در دپارتمان جامعه‌‌شناسی مانند جیمز هانتر (استاد در دین و فرهنگ)، و بسیاری از دانشجویان دین‌‌شناسی و جامعه‌‌شناسی در دوره دکترا مورد گفت‌وگو قرار گرفته و سرانجام در میان اعضای هیئت عملی و محققینِ «مؤسسه مطالعات پیشرفته در فرهنگ» (IASC) وابسته به دپارتمان جامعه‌شناسی دانشگاه ویرجینیا در ماه مِی 2009 به‌طور رسمی ارائه گردیده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Liberative Role of Remembrance of Transcendent Suffering in Confronting with Sufferings of Cotemporary Man

نویسنده [English]

  • Habibollāh Bābā’i
چکیده [English]

 
Considering practical theology of Shi‛ite tradition and status of existential suffering in it, this article attempts to suggest a model of religious common identity and social solidarity based on remembrance of liberative existential suffering in Abrahamic and even non-Abrahamic religions. liberative existential suffering which is exemplified historically in the suffering of the Prophet Muhammad (mpbuh) and his Household (as) is that of last and perfected suffering in view of its four dimensions of being social, rational, emotional and existential. Remembrance of such a suffering which took place in the past could be a common ground in both attaining social and interreligious coexistence in present time and in liberating from present human sufferings as well as avoiding those to come, contributing to convergence of horizons of life and philosophy and its significance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • existential suffering (“suffering for”)
  • “suffering from”
  • tranquillizing remembrance
  • human suffering
  • passion of soul
  • social solidarity
1. قرآن کریم.

2. بحرانی، سیدهاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، قم، انتشارات بعثت.

3. طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیۀ.

4. طبرسی، فیض بن حسن، المجمع البیان فی تفسیر القرآن.

5. فیض کاشانی، محسن، تفسیر صافی، بیروت، العالمیه.

6. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج 39.

7. مطهری، مرتضی، ختم نبوت، قم، صدرا، 1382.

8. مکارم شیرازی، ناصر، برگزیده تفسیر نمونه، به اهتمام احمدعلی بابایی، تهران، دارالکتب الاسلامیۀ.

9. Ayoub, Mahmoud, Redemptive Suffering in Islam (A Study of the Devotional Aspects of Ashura in Twelver Shiism), New York: Mouton Publishers. The Hague. Bahraani, 1978.

10. Balthasar, Hans Urs von, Theo-Drama, Theological Dramatic Theory, Translated by Graham Harrison. Sanfrancisco: Ignatius Press, Vol. V, 1998.

11. Brown, Wendy, State of Injury, Power and Freedom in Late Modernity. Princeton, Princeton University Press, 1995.

12. Bultmann, Rudolf, “New Testament and Mythology” in Kerygma and Myth, edited by H. W. Bartsch, SPCK, 1953.

13. Castelli, Elizabeth, Martyrdom and Memory, Early Christian Cultural Making, New York: Columbia University Press, 2004.

14. Edelglass, William, Levinas on Suffering and Compassion, Sophia, (2006) : Vol. 45, No. 2.

15. Farley, Wendy, Tragic Vision and Divine Compassion A Contemporary Theodicy, Kentucky, Louisville: Westminster/ John Knox Press, 1990.

16. Giddens, Anthony, Modernity and Self-Identity, Stanford: Stanford University Press, 1991.

17. Hirschman, Albert, O. The Passions and the Interests, Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 1977.

18. Kitamori, Kazoh, Theology of the Pain of God, London: SCM Press Ltd, 1966.

19. Komesaroff, Paul, A. At the Gates of the Labyrinth: A meditation on Suffering, The Hedgehog Review, (2006): Fall.

20. Levinas, Emmanuel, ‘Useless Suffering, Entre Nous, Thinking - Of - The- Others, Transleated by Michael, B. Smith and Barbara Harshav. New York: Columbia University Press, 1998.

21. Maier, Charles, S. A Surfeit of Memory? Reflections on History Melancholy and Denial. History and Memory, (1993): 5.

22. Metz, Johannes Paptist, Faith in History and Society. Translated and edited by J. Matthew Ashley. New York: A Herder & Herder Book, 2007.

23. Moltmann, Jürgen, The Crucified God Yesterday and Today: 1972-2002. Passion for God, Theology in Two Voices, Louisville. London: Westminster John Knox Press, 2004.

24. Moltmann, Jürgen, The Crucified God. Translated by R. A. Wilson and John Bowden. Fortress Press ed. New York: Harper & Row, 1993.

25. Moltmann, Jürgen, Theology of Hope. New York: Harper & Row. Fortress Press (ed.), 1993.

26. Nietzsche, Freidrich Wilhelm, The Genealogy of Morals. New York. The Modern Library, 1918.

27. Ricoeur, Paul, Memory, History, Forgetting, Chicago: The University of Chicago Press, 2006.

28. Rorty, Richard, Contingency, irony and solidarity. New York: Cambridge University Press, 1997.

29. Sachedina, Abdulaziz A., “Activist Shi’ism in Irran, Iraq, and Lebanon,” in Fundamentalisms Observed. Edited by Martin E. Marty and R. Scott Applebly. Chicago and London: The University of Chircago Press, 1991.

30. Snyder, Justin, An Introduction to Trauma and Politics: Victimhood, Regret, and Healing”, Amalgam, (2008). Vol. 2, No. 1.

31. Soelle, Dorthee, Suffering. Transleated by Everett R. Kalin. Philadelphia: Fortress Press, 1975.

32. Surin, Kenneth, Theology and the Problem of Evil, UK; New York: Oxford, 1986.

33. Taylor, Charles, A Catholic Modernity? Edited by James L. Heft. New York, Oxford: Oxford University press, 1999.

34. Weil, Simone, Gravity and Grace. London: Ark, 1987.

35. White, Stephen K., The Ethos of a Late-Modern Citizen. Harvard: University Press, 2009.