پارادایم‌های فلسفی- الهیاتی و مسئله شرّ؛ با تأکید بر آرای برایان دیویس

نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

2 هیئت علمی/دانشگاه تهران، پردیس فارابی

10.22081/jpt.2017.47922.1331

چکیده

مسئله شرّ یکی از مسائل اساسی در فلسفه دین است که در پاسخ بدان دیدگاه‌های متضادی در آرای متفکران مختلف بیان شده است. اینکه چرا فیلسوفی مسئله شرّ را مهم‌ترین پایگاه الحاد در عصر حاضر می‌شناسد (Kung, 1976: 432)، ولی فیلسوفی دیگر آن را اساساً «مسئله» نمی‌داند (Davies, 2011: 5-8)، ما را بر آن می‌دارد که درباره چرایی این‌گونه پاسخ‌های متضاد بیشتر بیندیشیم. در پاسخ به چنین پرسشی، می‎توان با برجسته‎کردن نگاه پارادایمی پاسخ‎گوی بسیاری از اختلاف‎نظرها شد. از آنجا که به‌طور‌کلی مباحث الهیاتی را می‌توان با دو رویکرد متفاوت سنتی یا جدید پی گرفت، مدعای این مقاله آن است که در تبیین مسائل الهیاتی می‌توان از دو نظام مفهومی یا پارادایم‌ فلسفی- الهیاتی سنتی و جدید سخن گفت‌ و تفاوت‌های تبیینی این دو رویکرد رقیب در حل بسیاری از مسائل فلسفی و الهیاتی مانند مسئله شرّ را به تفاوت در نظام‌های مفهومی ارجاع داد. این دو نظام معرفتی در دورۀ معاصر در آرای برخی فیلسوفان دین نمود بیشتری یافته است که در این مقاله، با تأکید بر رویکرد نوتومیستی برایان دیویس در تبیین‌گری مسئله شرّ، کوشیده‌ایم دلایل تقابل آن با آرای دیگر فیلسوفان دین معاصر را به تفاوت نظام‌های مفهومی آنها بازگردانیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Philosophical-theological paradigms and the evil problem; Emphasizing Brian Davies's Viewpoint

نویسندگان [English]

  • zolfaghar naseri 1
  • mansour nasiri 2
1 Reserch Center for Islamic Theology and Philosophy of Islamic and Culture
2 university of tehran
چکیده [English]

مسئله شرّ یکی از مسائل اساسی در فلسفه دین است که در پاسخ بدان دیدگاه‌های متضادی در آرای متفکران مختلف بیان شده است. اینکه چرا فیلسوفی مسئله شرّ را مهم‌ترین پایگاه الحاد در عصر حاضر می‌شناسد (Kung, 1976: 432)، ولی فیلسوفی دیگر آن را اساساً «مسئله» نمی‌داند (Davies, 2011: 5-8)، ما را بر آن می‌دارد که درباره چرایی این‌گونه پاسخ‌های متضاد بیشتر بیندیشیم. در پاسخ به چنین پرسشی، می‎توان با برجسته‎کردن نگاه پارادایمی پاسخ‎گوی بسیاری از اختلاف‎نظرها شد. از آنجا که به‌طور‌کلی مباحث الهیاتی را می‌توان با دو رویکرد متفاوت سنتی یا جدید پی گرفت، مدعای این مقاله آن است که در تبیین مسائل الهیاتی می‌توان از دو نظام مفهومی یا پارادایم‌ فلسفی- الهیاتی سنتی و جدید سخن گفت‌ و تفاوت‌های تبیینی این دو رویکرد رقیب در حل بسیاری از مسائل فلسفی و الهیاتی مانند مسئله شرّ را به تفاوت در نظام‌های مفهومی ارجاع داد. این دو نظام معرفتی در دورۀ معاصر در آرای برخی فیلسوفان دین نمود بیشتری یافته است که در این مقاله، با تأکید بر رویکرد نوتومیستی برایان دیویس در تبیین‌گری مسئله شرّ، کوشیده‌ایم دلایل تقابل آن با آرای دیگر فیلسوفان دین معاصر را به تفاوت نظام‌های مفهومی آنها بازگردانیم.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Philosophical-theological paradigms
  • the traditional philosophical paradigm
  • the contemporary philosophical paradigm
  • the evil problem