راه حلی برای مسألۀ قدیمی تبیین تشکیک عَرْضی

نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی

نویسنده

گروه فلسفه علوم انسانی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

10.22081/jpt.2019.67497

چکیده

اصل عقلی تشکیک در وجود به عنوان یکی از اصول حکمت متعالیه تلاش دارد کثرت موجود در عالم را ذیل نظریه اصالت وجود تبیین کند. با اینکه برهان عقلی از این اصل پشتیبانی می‌کند اما تبیین چگونگی وقوع کثرات در مرتبه موجودات عرْضی ذیل آن اصل در فضای عمومی فلسفه اسلامی اتفاق نیافتاده است. یا لا اقل تبیین روشنی از نحوه تکثرات عرْضی در ذیل این اصل توضیح داده نشده است. این در حالیست که هرآنچه توضیح در مورد نحوه تبیین کثرات در این اصل در کتب مختلف مشاهده می‌کنیم توضیح کثرات طولی است. این نوشتار درصدد است تا با تبیین اصول تکثرات طولی و عرْضی موجودات تبیینی از نحوه تشکیک عرْضی ارائه کند که عامل تمایز خارج از عوامل وجودی نباشند. با این حال این مقاله صرفاً بخشی از این تبیین را عهده‌دار است. این مقاله نه درصدد ارائه نظریه‌ای جدید است و نه اینکه نظریه جدیدی با توجه به مبانی ملاصدرا ارائه کند، بلکه صرفاً با توجه به اصول حکمت متعالیه درصدد ارائه "تبیین" برای یکی از نظریات ملاصدرا است. به نحوی که عامل تمایز وجود، به امری خارج از وجود نباشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An answer for the old problem about explaining the horizontal gradation

چکیده [English]

The rational principle "existential gradation" as one of principles of transcendental theosophy attempts to explain the multiplicity in the world under the theory of fundamentality of existence. Although it is supported by rational argument but explaining the multiplicity in the stage of horizontal entities under this principle is not occurred. Or at least there is no clear explanation about horizontal multiplicity under this principle. There is a fact that every explanation that we have been saw in different books, is the explanation of vertical multiplicity. This article want to explain the principles of horizontal and vertical multiplicities in entities and then explain the way in which horizontal gradation can be explained in a manner that there is no factor other than existence. This article just talk about a part of this explanation. There is not any new theory nor a new theory based on Molla-Sadra principles, but just an explanation for one of Molla-Sadra's theories. In a manner that the criterion of differentiation is nothing but existence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Existential Gradation
  • Horizontal Gradation
  • Vertical Gradation
  • Existential Motion